TOPREFERAT.COM.KZ - Қазақша рефераттар

войти на сайт

вход на сайт

Логин: :
Пароль :

Забыл пароль Регистрация

Дебиторлық борыштар есебін ұйымдастыру




Дебиторлық борыштар есебін ұйымдастыру
0
Раздел: Қаржы | Автор: Админ | Дата: 30-09-2015, 11:00
Загрузок: 1910




Кәсіпорындар мен ұйымдардың басқа заңды немесе жеке тұлғалардан оларға сатқан тауарлары,көрсеткен қызметтері,сондай-ақ аванс ретінде алдын ала төленген төлемдері үшін алашақ борыштары-Дебиторлық борыштар (Алынуға тиісті шоттар) деп аталады.осы кәсіпорындар мен ұйымдарға берешек борышы бар заңды және жеке тұлғалар дебиторлар болып табылады.Өтелетін (алынатын) уақытына қарай алынуға тиісті дебиторлық борыштар ағымдағы алынуға тиісті борыштар және ұзақ мерзімді алынуға тиісті борыштар болып екіге бөлінеді.Бұл борыштардың есебі «Алынуға тиісті шоттар» бөлімінің шоттарында есептеледі.


Есеп беретін уақыттан кейінгі бір жыл ішінде алынатын (өтелінетін) дебиторлық борыштар ағымдағы активтер қатарында есептеледі.Олардың қатарына жататындар:


Кәсіпорынның балансындағы алынған вексель деп аталатын бабындағы сома басқа заңды немесе жеке тұлғалардың ұйымға  вексель бойынша гөлейтін ресми берешегі болып есептелінеді.Алынуға  тиісиі шоттар бойынша борыштар (дебиторлық борыштар) иелік ету құқығымен байланысты актив болып саналады.Қорытындылап айтйтын болсақ «дебиторлық борыш» дегеніміз,бұл –иелік ету құқығын қосқандағы заңды құқықтармен байланысты активте қамтылған уақыттағы экономикалық тиімділік.


Ұйымның қаржы жағдайын сипаттайтын көрсеткіштердің қатарына дебиторлық борыштардың айналымы жатады.Яғни дебиторлық борыштардың есептелген уақыты ның арасындағы мерзім күндерінің саны.Ұйымның дебиторлық борышы оған байланысты кіріс танылған жағдайда ғана анықталады.Дебиторлық борыштар сатылған өнімдер мен тауарлардың  құнынан баға жеңілдіктерін (скидки) және қайтарылған тауарлардың құнын алып тастағандағы қалдық сомма бойынша есептеледі.Бір жылдан астам уақыт бойы алынбаған дебиторлық борыштар Ұзақ мерзімді дебиторлық борыштар болып есептеледі.Дебиторлық борыштардың пайда болған (есептелінген) уақыты мен өтелу уақытының арасындағы мерзімге байланысты пайыздар бойынша кіріс көп жағдайларда ескерілмейді.Кәсіпорындар өздерінің тауарларын сатқанда кейде сатып алушыларға баға жеңілдіктерін береді.Ұйымдардың мұндай қадамға баруының басты себебі сатып алушыларды қызықтыру арқылы сатылатын тауарларының  көлемін арттыру болып табылады.Сонымен қатар баға жеңілдіктерін (скидки) пайдалану ұйымның күмәнді  борыштарының сомасын қысқартуға үлкен әсер етеді.Халықаралық тәжірибеде баға еңілдіктері (скидки) терминімен (сөзімен) бірге сауда жеңілдігі термині (сөзі) қатар қолданылады.Өз экономикасын нарықтық жолмен жүргізіп келе жатқан елдердегі ұйымдар сауда жеңілдігі  қолдануының  мақсаты баға жеңілдіктерін (скидки) пайдаланғандағы жағдаймен бірдей деп айтуға болады.


Кейбір жағдайларда сапасының  төмендігінен немесе тауарлардың  ақау болу себебінен сатылған тауарларды қайтаруға тура келеді.Мұндай тауарларды қайтарып алу сатушы ұйымдар үшін тиімсіз болады.Сондықтан да сатып алушы заңды немесе жеке тұлғаның осы тауарлар бойынша борыш сомаларының мөлшерін қысқарту туралы талабын қабылдауға  келісуіне тура келеді.Әрине аталған жеңілдікті жасау ұйымның келіп түсуге (алынуға) тиісті табыстарының көлемін азайтатындығы сөзсіз.Бұл жағдайда ұйымның бухгалтериясында жасалынған  жеңілдік сомасына:


Д-т:Баға шегерімі-щоты


К-т:Алынуға тиісті борыштар-шоты


тріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.


Егер сатылған тауар ұйымға қайтарылған болса,ол үшін жағылатын бухгалтеплік жазу мына түрде бейнеленеді:


Д-т:Салынған тауарлардың қайтарылымы-шоты


К-т:Алынуға тиісті борыштар-шоты


Кәсіпорындардың бухгалтериясы дебиторлық борыштар есебін жүргізу барысында мына төлемде аталған құжаттарды (есептік тіркелімдерді) қолданады:


Нөмірі 7 Журнал-ордер-«Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың борышы» деп аталатын шотының кредиті бойнша;


Нөмірі 8 Журнал-ордер «Алынуға тиісті қосылған құн салығы», «есептелген пайыздар», « басқадай дебиторлық борыштар» және «Берілген аванстар» деп аталатын шоттардың кредиті бойынша;


Нөмірі 9 Журнал-ордер қосымша тізімдеме – «Берілген аванстар» шотының дебиті бойынша;


Нөмірі 10 Журнал-ордер-«күдікті қарыздар бойынша резерв», «Алдағы кезең шығындары» шоттарының несие (кредиті) бойынща;


Нөмірі 11 Журнал-ордер-«сатып алушылар және тапсырыс берушілердің борышы» шотының және «Еншілес (тәуелді) серіптестіктердің дебиторлық борышы» шотының кредиті бойынша жүргізіледі.


Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер және басқадай дебиторлармен есеп айырсудың есебі бойынша жоғарыда аталып өткен тіркелімдерден басқа дебиторлық борыштардың есебіне талдамалық есептің карточкалары,ажырату парақшалары (қарыздарын), бухгалтерлік анықтамалар және тағы да басқа тіркелімдер (құжаттар) қолданылады.Жалпы есеп тіркелімдерін толтыру шаруашылық операцияларының мазмұнын сипаттайтын бухгалтерлік жазулардың жиынтығын анықтау үшін керек.Халықаралық бухгалтерлік есеп стандартында (соның ішінде Америка Құрама Штаттарының бухгалтерлік есеп стандартында) ұйымның бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізу барысында қолданылатын барлық бланкілері үшін міндетті ортақ есеп беру формалары қарастырылмаған.Есеп нысанын таңдау құқығын толығымен бас бухгалтердің құзырында,яғни ол алғашқы құжаттарды топтастырудың ең қарапайым әдісін таңдап,шоттар корреспонденциясын жүргізуге міндетті.Шоттарға келетін болсақ,олар негізгі есеп тіркелімдерінде үнемі қатысатын,эпизодтық болып бөлінеді және олар басқадай операцияларда қолданылады.Дебиторлық борыштар шоттарында есептелетін сомалардың дұрыстығы мен олардың толықтығын бақылау үшін түгелдеу жүргізу қажет ,ол құжаттар бойынша шоттарды корреспонденцияланатын шоттармен салыстыру арқылы жүргізіледі.Мұндағы басты мақсат-әрбір шоттағы сомалардың сәкестігі мен дұрыстығын, толықтығын анықтау болып табылады.Дебиторлық борышты есептеудегі басты мәселе сату мерзімін анықтау болып табылады,яғни сатып алушыларға тиеліп жіберілген немесе жөнелтілген тауарлардың (жұмыстар,қызметтер) қашан сатылғанын нануында.Бухгалтерлік есептің көзқарасымен қарағанда,тауарлардың тиелуі мен сатып алушыға қаржылық және есеп айырысу құжаттарының ұсынылуы,тауарлардың сатылғандығы деп танылады.


Дебиторлық борыштар келесідей бөлімдерден тұрады:


«Сатып-алушылар мен тапсырыс берушілердің борышы».


           «Күдікті қағаздар бойынша резервтер».


           «Еншілес (тәуелді) серіптестіктердің дебиторлық борышы».


           «Басқадай дебиторлық  борыштар».


           «Алдағы кезең шығындары».


           «Берілген аванстар».


   Яғни осы жоғарыда аталған баптар бойынша кәсіпорындармен ұйымдар басқа заңды немесе жеке тұлғалардан алашақ сомалары дебиторлық борш болып табылады.





Написать комментарий
Имя:*
E-Mail:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Введите код: *


Бұл сайтта Қазақстанның түкпір-түкпірінен жиналған қазақ тіліндегі рефераттар мен курстық және дипломдық жұмыстар ұсынылған. Қазіргі таңда www.topreferat.com.kz сайтының қазақ тіліндегі жұмыстар базасы бүкіл интернеттегі ең үлкен база болып табылады! Біздің базадағы жұмыстар саны 15000-нан асады. Біз бұл жетістікпен тоқтап қалмаймыз! Біз базамызды одан әрі толықтырамыз.
» » Дебиторлық борыштар есебін ұйымдастыру

© 2011-2016 Скачать бесплатно на topreferat.com.kz курсовые, дипломные и рефераты на телефон, на планшет и на компьютер.
При копировании материала активная ссылка на источник обязательна.


Мнение посетителей:
 

После 9 класса Вы:

Пойду в 10, 11, закончу школу полностью
Пойду в Колледж
Пойду в ПТУ
Пойду работать
Снова пойду в 9 класс

 
 
Похожие:
  • Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер борышының есебі
  • Күмәнді дебиторлық борыштар
  • Еншілес (тәуелді) серіктестіктердің дебиторлық борыштарының есебі
  • Шымкент құс ЖШС дебиторлық және кредиторлық қарыздармен есеп айырысу операц ...
  • Дебиторлық борыштар аудитiнің мақсаты (1 - бөлім)
  • Жұмыскерлер мен басқа да қызметкерлердің дебиторлық борыштар бойынша есеп а ...
  • Дебиторлық және кредиторлық қарыздар есебі курстық жұмыс
  • Дебиторлық борыштар курстық жұмыс
  • Дебиторлық борыштар есебінің аудиті курстық жұмыс
  • Дебиторлық борыштар есебін ұйымдастыру курстық жұмыс
  • Дебиторлық борыштар есебі курстық жұмыс
  • Дебиторлық борыштар есебі және оны беру-сату курстық жұмыс
  • Дебиторлық берешектер есебі курстық жұмыс
  • Берешектер қарызының есебі курстық жұмыс
  • Сатып алушылар мен тасырыс берушілер борышының есебі курстық жұмыс
  • Кредиторлық қарыздар есебі курстық жұмыс
  • Дебиторлық берешектер есебін ұйымдастыру курстық жұмыс
  • Дебиторлық берешектің есебі курстық жұмыс
  • Дебиторлық борыштардың есебі реферат
  • Дебиторлық берешектің аудиті реферат