TOPREFERAT.COM.KZ - Қазақша рефераттар

войти на сайт

вход на сайт

Логин: :
Пароль :

Забыл пароль Регистрация

Калькуляциялаудың бөліністік әдісі




Калькуляциялаудың бөліністік әдісі
0
Раздел: | Автор: Админ | Дата: 3-10-2015, 20:00
Загрузок: 1038




Шығындарды есепке алудың және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың бөлістік әдісі өнімді жаппай өндіретін кәсіпорындарда қолданылады,онда бастапқы шикізат дайын өнімге дейін рет-ретімен технологиялық өндеуден өтеді. Бұл әдіс шикізаттың кешенді түрде пайдаланылатын кәсіпорындарда: металургиялық, химиялық,мұнай өндеу және басқа салаларда қолданылады. Мысалы,мата тоқу кәсіпорында үш қайта жасау- иіру, тоқу және әрлеу саласы; қара металургияда- домен пеші, болат балқыту, прокат; былғары өнеркәсібінде- күлді. Тері илеу және әрлеу саласы бар.


Дайын өнім мен шалафабрикаттар шығарумен аяқтайтынтехнологиялық процесті бөлістік әдіс деп атайды. Бөлістік әдісте кеткен шығындар олардың әрбір кезеңі, фазасы, ауысымы, яғни бөлісі бойынша есептеледі. Әрбір бөлістен кейін шалафабрикат шығарылады, ал түптен келгенде- дайын өнім алынады. Бөлініс тізбегі пайдаланылатын жабдықтар, өндіріс процесстерінің  арасындағы үзіліс- іркілестер; шығарылатын шалафабрикаттардың, өнімнің сипаты мен басқа да өзіне тән жағдайлары ескеріле отырып, технологиялық процесстер туралы деректердің негізінде белгіленеді. Бұл орайда, бөлініс жөніндегі шығындарды жоспарлау мен есепке алу мен бағалауды ұйымдастыруд, өзі өндірілген шалафабрикаттр мен дайын өнімдердің өзіндік құнын калькуляциялау мүмкіндігі ескеріледі.


Тікелей шығыстар ( шикізат,негізгі материалдар, шала фабрикаттар, өндіріс жұмысшыларының, жалақысы т.б) әдетте, бөлістер бойынша, ал әрбір бөлістердің ішінде- әзірленген өнім түрлері бойынша есепке алынады.


Үстеме шығыстар бөлістердің арасына таратылады, ал олар әрбір бөлістердің ішінде- шығарылатын өнім түрлерінің арасына таратуға қабылданған коэффиценттердің базасында жасалуы мүмкін. Бөлістік әдісін қолданған кезде нормативтік әдістің негізгі элементтері- нақты шығындардың ағымдағы нормадан жүйелі түрде ауытқуын, сондай-ақ нормалардың өзгеру есебін және олардың себебін табуды қолдану керек.


Еңбек шығындарын, ресурстардың шығыстарын құжаттауда және жедел (оперативтік) есеп беруінде энергетикалық, материалдық және басқа да шығындардың нақты шығысын ғана көрсетіп қоймай, сонымен қатар өндіріс тапсырмаларына немесе нормасына негізделген шығындар да көрініс табуы керек. Белгілеген технологиялық процесстің ауытқуынан, жұмсалған метериалдық шығыстардың құрамының өзгеруінен, шығырылған өнімнің ассортиментінен, олардың соттылығынан болған қосымша шығындар немесе үнемдеулер дер кезінде көрініс табуы тиіс. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың және шығынды есепке алудың бөлістік әдісінің екі нұсқасы пайдаланылады: шалафабрикаттық және шалафабрикатсыз.


Шалафабрикаттық нұсқа әрбір бөлістер бойынша есептік калькуляция жасайды және щған үстеме шығын қоса есептейді. Шалафабрикатсыз нұсқасында бірінші қайта жасауға жұмсалған материалдық жіне еңбек шығындарына одан кейінгі қайта жасаулардан туындаған өңдеу шығындарын қосып, содан соң өнімнің өзіндік құны анықталады.


Бөлістік әдісі кезінде өндірістьегі шығындарды есепке алу өндіріс есебінің карточкаларында немесе әрбір қайта жасауға ашылатын ведомостарында жүргізіледі. Алғашқы шикізаттан өндірістің бір процессінде әртүрлі сорттағы немесе маркадағы өнім түрі алынады, сондықтан олардың өзіндік құнын анықтау үшін түзету коэффицентін пайдаланады. Мысалы, ағаш кесу кезінде алғашқы бір шикізаттан кесілген тақтайлар да, кесілмеген тақтайларда, жаңқалар және отындық кесінді шеттақтайлар да алынады. Мұндай жағдайлар да белгілі бір атаудың бірінші сорты өлшем бірлігі (единица) ретінде қаылданады, ал қалаған сорттарын коэффицинттердің көмегімен анықтайды.


Бөлістік әдістің кезінде өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау мен шығындар есебін ұйымдастыру ерекшкліктеріне бір мысал келтіріп көреік.


Тоқыма өнеркәсібінде төрт түрлі негізгі бөлістер болады: шикізатты дайындай; жіп иіру, тоқу, өндеу.


Өндіріске босатылған алғашқы шикізаттың (жүн,синтетика талшығы) құны 1200 мың теңге құралған. Өндеу шығындары ( көмекші материалдар,жалақы және жалақыдан жасалынатын аударымдар) әрбір цехтар (бөләстері) бойынша мнаны құраған:шикізатты дайындау кезіндегі шығындар – 500мың теңге; өндеу-400 мың теңге. Жалпы есептік кезендегі үстеме шығыс – 1400 мың теңге. Кәсіпорын шалафабрикаттық нұсқа бойынша өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаған. Егер де әрбір бөлістің өнімі дайын өнін болып саналмаса және ол сыртқа сатылмаса, онда үстеме шығыстарын ең соңғы бөліске қосуына болады. Ал егер де әрбір цех (немесе бөліс)өз өнімін дербес түрде сата алатын болса, онда әрбір бөлістің шығарған өніміне үстеме шығыстар қосылады:


1 бөлініс(шикізатты дайындау)                                                    1 бөлініс


Дт                                      Кт                                        Дт                                  Кт


Алғашқы(негізгі)                                       Лентаның өзіндік құны


шикізаттың құны                                                           1700000


(жүн,нитрон және т.б)                                   Өндеуге кеткен


120000                                                шығындары


Өндеуге кеткен                                                          700000


шығындар 500000


Лентаның                  Лентаның                Иірілген жіптің         Иірілген жіптің                       өзіндік құны               өзіндік құны                 өзіндік құны                     өзіндік құны


1700000             1700000                                          2400000               2400000


                  3 бөлініс                                                            4 бөлініс


                    (тоқу)                                                    өңдеу(әдемілеу)


Дт                                     Кт                              Дт                                    Кт


Иірілген жіптің                                         Кендір(шуда,


өзіндік құны  2400000                                         өнделіп біткен)


Өндеуге кеткен                                   жінтің өзіндік құны


шығындары                                                    3400000


100000                                                  Өндеуге кеткен


Шығындары


4000000


Кендір(шудаү,өнделіп                             Матаның(тоқыманың)  Матаның


біткен)жіптің өзіндік құны                   өзіндік құны 5200000      (тоқыманың)


3400000                 Кенндір(шуда                                                    өзіндіқ құны


өнделіп біткен)                                                    5200000


жіптің өзіндік құны


3400000


Дайын өнім


Дт                Кт


Мата


5200000


Шалафабрикаттық нұсқаның жағдайында барлық бөлістің жалпы шығыны мынаны құрайды: 1270000 теңге (1700000+2400000+3400000+5200000); ал олардың ішкі айналымы 7500000 (170000+2400000+340000); өнімнің соңғы өзіндік құны 5200000теңге (1270000-7500000).


Қарапайым, тапсырыстық және бөлістік әдістердің негізгі кемшілігі мынада: өнімнің нақты өзіндік құны есептік кезеңнің соңында ғана немесе тапсырыс орындалғаннан кейін анықталады, ал мұның өзі кәсіпорынның (цехтың) басшылығының есеп беру кезеңі ішінде өндірістегі іс жүзіндегі шығындардың жоспар бойынша белгіленген нормаларға сәйкестігін қадағаклап отыруға мүмкіндік бермейді. Бұдан басқа шығындарды есепке алудың әдістерінің барлығында бүкіл шығарылған өнімнің өзіндік құны , сол өздерінің жоспарланған кезіндегі орташа деңгейімен салыстырады және соның нәтижесінде алынған мәліметтер бойынша жүргізілген ұйымдық -техникалық шараларға жұмсалған шығындардың шын мәніндегі деңгейін әрдайм дәл көрсете білмейді.


Бұл кемшіліктерді жою үшін нормативтік әдісін қолданады, бұл кезде өнімнің бір өлшемінің және бүкіл шығырылымның өзіндік құны  нормативтік өзіндік құнмен салыстырылады. Ал нормативтік өзіндік құннан жоспарлы өзіндік құннан айырмашылығы: осы кездегі жұмыс істеп тұрған өндірістік технологиялық процесстің, сондай-ақ материалдық , еңбек және басқа дашығындардың прогресшіл нормаларының негізінде анықталады. Нормативтік калькуляциялауға технологияны жетілдіру және өндірісті ұйымдастыру жөніндегі  ұйымдық техникалық жоспарлы  шараларын жүзеге асырудәрежесіне қарай нормалардың өзгерістері енгізіледі.


Шығындарды есепке алу былайша құрылған: шығындардың нормасынан материалдық, еңбек және басқа да шығындардың ауытқуларын ескеріп, оларға тікелей өндіріс процесінде ықпал етуге бар мүмкіндігін жұмылдырады.





Написать комментарий
Имя:*
E-Mail:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Введите код: *


Бұл сайтта Қазақстанның түкпір-түкпірінен жиналған қазақ тіліндегі рефераттар мен курстық және дипломдық жұмыстар ұсынылған. Қазіргі таңда www.topreferat.com.kz сайтының қазақ тіліндегі жұмыстар базасы бүкіл интернеттегі ең үлкен база болып табылады! Біздің базадағы жұмыстар саны 15000-нан асады. Біз бұл жетістікпен тоқтап қалмаймыз! Біз базамызды одан әрі толықтырамыз.
» » Калькуляциялаудың бөліністік әдісі

© 2011-2016 Скачать бесплатно на topreferat.com.kz курсовые, дипломные и рефераты на телефон, на планшет и на компьютер.
При копировании материала активная ссылка на источник обязательна.


Мнение посетителей:
 

После 9 класса Вы:

Пойду в 10, 11, закончу школу полностью
Пойду в Колледж
Пойду в ПТУ
Пойду работать
Снова пойду в 9 класс

 
 
Похожие:
  • Шығындардың есебі мен калькуляциялық бірліктердің түрлері және түсініктері
  • Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау және есептің нормативтік тәсілі
  • Қалькуляцияның қарапайым (процесстік) әдісі
  • Калькуляциялаудың тапсырыстық әдісі
  • Директ – костинг жүесі бойынша өндіріс шығындарды есепке алу
  • Калькуляция
  • Калькуляция баптары бойынша өндіріс шығындарын жіктеу
  • Аяқталмаған өндірісті бағалау, есептеу
  • Шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың әдістері
  • Калькуляциялаудың процестік, тапсырыстық, нормативтік әдістері
  • Өнімнің өзіндік құнын өзгермелі және кешенді шығындар бойынша есептеу
  • CӨӨЖ жоспарлары
  • Өндіріс шығындарын есепке алу әдістері мен өзіндік құнды калькуляциялау
  • Өндіріс шығындарын есепке алу
  • Кәсіпорын өнімінің өзіндік құнын төмендетуді экономикалық ынталандыру (1 - ...
  • Өндіріс шығындары есебінің әдістері және өнімнің өзіндік құнын калькуляциял ...
  • Сатылған тауарлардың (жұмыстың, қызмет көрсетулердің) өзіндік құнының есебі ...
  • Өндірістің өнімділігі, өзіндік құн реферат
  • Өндірістік шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау реферат
  • Шығындар есебі мен калькуляциялау тәсілдерінің есебі реферат